USA, 1991-1992

Ik bereis de Verenigde Staten vanaf 1980 - ik was toen 22. De eerste keer dat ik er kwam vloog ik naar Houston - en een week later weer terug. Ik heb er vaak over nagedacht waarom ik er toen zo kort ben gebleven, want ik had langer kunnen blijven. Het zat hem in de maat die ik niet kon bevatten. Zelden in mijn leven heb ik me zo verloren gevoeld. Ik was te voet, een rugzak, mijn camera en nauwelijks geld. Ik had een oude slaapzak bij me die ik gekregen had bij het Leger des Heils, waar ik een tijdje werkte in de kleding-ophaaldienst om wat geld te verdienen om op reis te gaan. Toen ik in Houston aankwam had ik geen idee waar ik naar toe moest; ik ben op het vliegveld blijven slapen, op de vloer in de kerk - koud en een beetje bang.

Na dat bezoek heeft Amerika me nooit meer los gelaten. Een jaar later, 1981, was ik er weer, nu in New York, en nu beter voorbereid. In 1981 bezocht ik de universiteit van Albany, in up-state New York - zomercursussen. Weer wat later terug naar New York, en in 1984 eerst 3 maanden in Zuid-Oost Azie onderweg en meteen aansluitend 3 maanden dwars door de Verenigde Staten. Per bus, auto's weggebracht, wrakken gehuurd, te voet - het maakte niet uit.

In 1991 en 1992 reisde ik opnieuw 6 weken door Amerika, gefocussed op wat uiteindelijk is gaan heten "STOP AND SAY HELLO"; deze serie borduurt voort op wat ik in eerdere reizen had ingezet en laat zien hoe de gewone wereld langs de weg er in de Verenigde Staten uitziet. Er zijn veel dingen aangenaam in het leven; één prettige en spannende aktiviteit is er in een auto te stappen, muziekje aan en op je dooie gemak, zonder veel planning vooraf, gaan rijden. Maar wel met een open geest en een belangstellend oog voor het bijzondere van het alledaagse: de boodschap langs de weg die een individu per sé wil uitdragen, het bijzondere maar ook de tragiek van het individualisme, de aanwezigheid van religie in de samenleving maar ook het relativeren ervan, de humor, de vraag om aandacht - een onderwerp waar meerdere fotografen zich mee bezig hebben gehouden en dat door elke fotograaf op eigen en vaak subtiele wijze is uitgewerkt.

Ik heb er in grote lijn voor gekozen om te fotograferen wat er zoal in taal en teken meegedeeld en achtergelaten wordt - subtiele visuele sporen. Dat betekent dat ik kijk naar bijvoorbeeld religieuze boodschappen langs de weg, naar reclamezuilen, huizen, winkels, motelletjes enzovoort. Wie goed met me mee kijkt ziet dat ik niet geïnteresseerd ben in de gladde, eenvormige samenleving, maar juist plezier beleef aan het individuele, aan het ongewone, aan het dwarse, aan het hilarische, eigenlijk aan het tegenovergestelde van de soepele boodschap.

Kijk bijvoorbeeld eens naar een subtiele foto die gemaakt is in Weston, Tennessee (USA 1991-1992), waarop een grote watervlakte te zien is, met daarin een landtong waarop een huis staat. Een oord waar mensen wonen die er hun eigen plek van hebben gemaakt. Alhoewel er in de verre omtrek niets te zien is, geen enkel ander huis, geen ander mens, slechts water, staat er toch een bord naast het huis, met daarop de tekst "NO TRESPASSING". Zoiets zegt veel over de bewoner(s) van deze plek. Een overdreven hang naar individualisme, noodzaak, wet, een overblijfsel van een soort koloniseergedrag?

En wat te denken van iemand die 5 borden heeft beschilderd (Lake Charles, Louisiana - USA 1991-1992) en naast elkaar in de grond slaat op een T-splitsing, zodat automobilisten welhaast gedwongen zijn de religieus getinte, anonieme voorspelling over "The Nineties And Beyond" te lezen? Tijdsdocumenten, die een beeld geven van de Verenigde Staten, in deze twee gevallen in de vroege jaren negentig.

Eind jaren '90 en begin 2000 ben ik met een serie begonnen die heet "PERIPHERAL NEW YORK" - breedbeeld foto's, gemaakt in de omgeving van New York. Ik was geinteresseerd in wat er in het horizontale vlak gebeurde in de periferie van deze vertikale stad. Daarom reisde ik juist minder naar de bekende plekken in de stad, maar maakte ik meer een omtrekkende beweging om de stad - wat is daar eigenlijk te zien? Ik was nieuwsgierig naar de plaatsen waar de stad ophield en overging in het landschap.

In 2007, 2008 en 2009 besluit ik "STOP AND SAY HELLO" verder uit te breiden. Opnieuw langzame reizen per auto, zorgvuldig kijkend, nu alleen nog maar in kleur, en deels digitaal, waar ik voorheen vooral in zwart-wit fotografeerde. In 2008 wilde ik perse naar de VS omdat ik wilde weten of de veranderde politieke verhoudingen in de wereld er toe geleid hadden dat er een ander beeld langs de weg ontstaan zou zijn? Zouden 9/11, de oorlog in Irak, een enorme toename van de staatsschuld en derhalve een forse stijging van de armoede, 8 jaar conservatief beleid van de regering Bush, en verkiezingsstrijd in het vooruitzicht en nog zo wat pregnante zaken er toe geleid hebben dat de visuele ervaring langs de weg een ander gezicht heeft gekregen? Het antwoord was dat het er langs de weg nog net zo verlaten uitzag als voorheen en dat er van een verkiezingsstrijd erg weinig waarneembaar was. En toch was het opnieuw fascinerend om er onderweg te zijn en besloot ik meteen er in 2009 mee door te gaan.

De titel van deze serie is ontleend aan een bord langs de weg, ergens in Arizona (Highway 89, Arizona - USA 1991-1992).
"STOP AND SAY HELLO" bestaat op dit moment uit ruim 500 foto's.